PERIEGETICA
DE ITINERE SICULO DISCIPULIS INSTITUENDIS
De itinere Siculo discipulis
instituendis (I)
De profectione adventuque in Siciliam
Sol longe lateque collucet die mensis Maii
quo, itinere incepto, profecti Arimino, CII discipuli Lycaei et
VII magistri, raeda cursuali pervenimus in aëroportum
Bononiensem ut aëronavem conscendamus Catinam adituri ad
visitandam Siciliam ac spectandum apud theatrum Syracusarum opus
tragicum quod inscriptum est “Promethaeus catenis
vinctus” poetae Aeschyli. Spectaculum dignum admiratione ab
alto discernere litora prospicientia mare Tyrrhenum et eius
insulas: inde, ex aliis rebus, Romam supervolitans, amphitheatrum
Flavium vel Colosseum, forum Sancti Petri, insulam Tiberinam; in
parte meridionali amplum sinum Neapolitanum, imminente urbi
Vesuvio, Aenariam, Prochytam, Capras. Conspicimus tandem iuxta
litora Siciliae, insulas Aeolias, inter quas optime cernimus
Strombylem et montem ignivomum fumantem cum clivo clariore ob
saxa liquefacta decurrentia, quamquam non manifesta.
Inde, cum sero mane
pervenerimus in Siciliam, ab aëroportu Catinensi, impositis
sarcinis et vidulis in vehiculis loci, statim Agrigentum
contendimus. Primum planities Catinensis peragranda est; relictis
urbe et suburbio, in agris vineae, oliveta, aureorum malorum et
citreorum silvae quarum fructus partim manent: sed citri rursus
florent. In locis incultis pinus, palmae, arundines, opuntiae
ficus indicae. Longe apparent prope nudi montes raris arboribus,
ut capita calvescentia; paulatim nobis obviam occurrunt virides
colles et flexuosi ut feminarum formae, donec in locis editis a
sinistra parte Henna, a dextera Calaxibetta nobis se offerunt.
Dum iter raeda cursuali facimus a lateribus eucalyptorum arbores
nos comitantur. Omnia sub sole lucida nobis ostenduntur.
Agrigentum appropinquantes, colles acriores ac saxeos plerumque
conspicimus; lapis harena compacta adest, clivi genistis
florentibus vestiuntur Supra margines flores rubri, flavi,
violacei viatorum visum delectant. Discipuli, satis quieti,
interdum canunt sonum citharae obsequentes.
Circiter meridiem Agrigentum
advenimus ubi in hospitio accepimur in via Athenaea apud
magnificum aedificium olim monasterium Fratrum Philippinorum,
exstructum ineunte saeculo XVIII prope Ecclesiam dicatam Sancto
Iosepho; insequenti saeculo fuit schola, nunc, restitutum,
Musaeum; ibi nobis praebentur cibi Siculi: panis et lagana cum
farina ciceris (in lingua loci “panelle”) et
formae rotundae crustatae ac frictae in quibus, ut solet,
commixti sunt oryzae, pisa, ius carneum, caseus, crocus, qui
sermone Siculo dicuntur “arancini” ex voce qua
fructus nominantur. Consistimus dum edimus in amplo peristylio;
licet etiam visitare pinacothecam cum tabulis praeclarorum
artificum inter quos Luca Giordano.
Nobis tempus deest ad visitandam partem
oppidi antiquam: semper properantes, areolas, aedificia et templa
mirae pulchritudinis conspicimus quae artem Arabam et Normannam
sed etiam genus aedificandi barocum revocant.
De itinere Siculo discipulis
instituendis (I)
Inde, cum sero mane
pervenerimus in Siciliam, ab aëroportu Catinensi, impositis
sarcinis et vidulis in vehiculis loci, statim Agrigentum
contendimus. Primum planities Catinensis peragranda est; relictis
urbe et suburbio, in agris vineae, oliveta, aureorum malorum et
citreorum silvae quarum fructus partim manent: sed citri rursus
florent. In locis incultis pinus, palmae, arundines, opuntiae
ficus indicae. Longe apparent prope nudi montes raris arboribus,
ut capita calvescentia; paulatim nobis obviam occurrunt virides
colles et flexuosi ut feminarum formae, donec in locis editis a
sinistra parte Henna, a dextera Calaxibetta nobis se offerunt.
Dum iter raeda cursuali facimus a lateribus eucalyptorum arbores
nos comitantur. Omnia sub sole lucida nobis ostenduntur.
Agrigentum appropinquantes, colles acriores ac saxeos plerumque
conspicimus; lapis harena compacta adest, clivi genistis
florentibus vestiuntur Supra margines flores rubri, flavi,
violacei viatorum visum delectant. Discipuli, satis quieti,
interdum canunt sonum citharae obsequentes. 
Circiter meridiem Agrigentum
advenimus ubi in hospitio accepimur in via Athenaea apud
magnificum aedificium olim monasterium Fratrum Philippinorum,
exstructum ineunte saeculo XVIII prope Ecclesiam dicatam Sancto
Iosepho; insequenti saeculo fuit schola, nunc, restitutum,
Musaeum; ibi nobis praebentur cibi Siculi: panis et lagana cum
farina ciceris (in lingua loci “panelle”) et
formae rotundae crustatae ac frictae in quibus, ut solet,
commixti sunt oryzae, pisa, ius carneum, caseus, crocus, qui
sermone Siculo dicuntur “arancini” ex voce qua
fructus nominantur. Consistimus dum edimus in amplo peristylio;
licet etiam visitare pinacothecam cum tabulis praeclarorum
artificum inter quos Luca Giordano. 
